این مقاله نشان میدهد که تکنیک های تحقیق در عملیات، نقش مهمی در توسعه تحقیقات مالی و سرمایه گذاری دارد. در سالهای اخیر با بهبودهای چشمگیر درزمینه ی در دسترس بودن زمان واقعی داده ها و افزایش سرعت رایانه، این نقش بیشتر شده و در راستای آن با ایجاد فرصتی بیشتر برای این تکنیک ها، اهمیت بیشتری در تحقیقات و خروجی ها به آنها داده شده است. با توجه به اهمیت موضوع، امروزه رابطه دوسویه بین مفاهیم مالی و سرمایه گذاری با تکنیکهای تحقیق در عملیات وجود دارد؛ یعنی همانطور که تکنیکهای مختلف تحقیق در عملیات برای مسائل مالی بکار گرفته شده اند، نظریه های مالی نیز نیازمند توسعه و بهبود تکنیک های راهحل تحقیق در عملیات بوده هستند. مقاله حاضر نشان میدهد که بسته به نوع تصمیم گیری در حوزه مالی و سرمایه گذاری، از طریق نتایج تحقیقات، این تکنیک ها علاوه بر بالا بردن دقت نتایج تحقیقات مالی می تواند باعث تنوع بیشتر این تحقیقات خصوصاً برای رشته های مهندسی مالی گردد.

مقاله حاضر بحثی است در مناقشه علم یا فناوری بودن «تحقیق در عملیات». تحقیق در عملیات مجموعه ای از روش (روش شناسی) هایی است که هدف آنها بهبود تصمیم گیری در سازمان ها است و از این رو از اهمیت بسیاری در سطوح دانشگاهی و کاربردی در داخل و خارج کشور برخوردار است. پرسش اصلی در این پژوهش این است، که علت برقراری این مناقشه چیست؟ آیا اتخاذ موضع علم یا فناوری درباره تحقیق در عملیات، تغییری در آرمان های اولیه و اهداف آن که همانا کمک به تصمیم گیری های سازمانی است ایجاد می کند؟ و اگر چنین است این تاثیرگذاری چگونه صورت می پذیرد؟ این مقاله در وهله نخست به مرور و بررسی مدعیات طرفین دعوی در این مناقشه و تحلیل آنها می پردازد و سپس اهمیت اتخاذ موضع علم یا فناوری در این رشته و پیامدهای آن را مورد بحث قرار می دهد. در آخر پیشنهاداتی برای سیاست گذاران علم و فناوری کشور ارایه می شود.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

تحقیق در عملیات از دیرباز به مسائل نظامی توجه داشته و شروع و رشد آن با این گونه مسائل پیوند خورده است. روش ها و فنون تحقیق در عملیات قابلیت های فراوانی برای بررسی و حل مسائل نظامی دارند. تحقیق حاضر از منظر جهت گیری، بنیادی، از منظر فلسفی، تفسیری و از بعد هدف توصیفی است. هدف تحقیق حاضر ارزیابی استدلالی و توصیفی توانمندی ها و قابلیت های روشی تحقیق در عملیات برای بررسی مسائل نطامی است؛ بدین منظور در ابتدا با استفاده از گونه شناسی جامع و متداول جکسون، با استفاده از برخی ابعاد اساسی، مسائل نظامی طبقه بندی گردید؛ در ادبیات گونه شناسی های دیگری مانند مینگرز و کاسیرس هم وجود دارند که بیشتر روشی هستند؛ در هر سنخ نمونه ای از مسائل نظامی برای شفافیت بیشتر توضیح داده شده است؛ سپس با استفاده از طبقه بندی های روشی محققین مقاله، مصاحبه با خبرگان داخلی و خارجی، مرور ادبیات و نمونه های موردی، روش های مناسب برای هر یک از مسائل مشخص شد. مسائل با کاربست گونه شناسی جکسون، به شش دسته هنجاری عملیاتی، متکثر عملیاتی، عمل گرایانه عملیاتی، هنجاری اجتماعی، متکثر اجتماعی و عمل گرایانه اجتماعی تقسیم می شوند. در پژوهش حاضر برخلاف تحقیقات قبلی که صرفاً ماهیت مسئله ای یا روشی دارند هر دو جنبه ی در نظر گرفته شده و قابلیت های فنون تحقیق در عملیات برای هر سنخ از مسائل به صورت استدلالی ارزیابی گردید؛ همچنین در ادامه دستورالعمل و چارجوبی برای روش شناسی ترکیبی در مواجهه با این مسائل از منظر نوع روش ها و ماهیت پارادایمی ارائه شد.